Wiele osób kojarzy notariusza głównie z kupnem mieszkania. To prawda, że transakcje nieruchomościowe to znaczna część pracy kancelarii notarialnej, jednak rola notariusza – osoby zaufania publicznego – jest znacznie szersza. Notariusz czuwa nad bezpieczeństwem obrotu prawnego, weryfikuje tożsamość stron i ich zdolność do dokonywania czynności notarialnych oraz dba o zgodność umów i wielu innych czynności z przepisami prawa.
Kiedy zatem wizyta w kancelarii notarialnej jest obowiązkowa, a kiedy warto udać się tam dla własnego bezpieczeństwa?
- Nieruchomości – kupno, sprzedaż, darowizna
Obowiązek zachowania formy aktu notarialnego dotyczy czynności związanych z obrotem nieruchomościami. Notariusz jest niezbędny, gdy zawieramy umowy m. in:
- sprzedaży (domu, mieszkania, działki),
- darowizny (przekazanie nieruchomości dzieciom lub innym osobom).
- dożywocia,
- zniesienia współwłasności,
- ustanowienia odrębnej własności lokalu,
- deweloperskie.
Brak formy aktu notarialnego w tych przypadkach powoduje, że umowa jest nieważna.
- Sprawy spadkowe – szybciej i prościej od 2026 r.
Notariusz jest doskonałą alternatywą dla sądu w sprawach spadkowych. U notariusza można sporządzić testament (zwykły lub z zapisem windykacyjnym), co zapewnia jego autentyczność.
Notariusz może sporządzić Akt poświadczenia dziedziczenia, który ma taką samą moc jak sądowe stwierdzenie nabycia spadku. A dodatkowo, od 17 marca 2026 r. notariusz może także po sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia złożyć wniosek o wpis spadkobierców do księgi wieczystej. Upraszcza to procedurę i skraca czas oczekiwania na uregulowanie stanu prawnego odziedziczonej nieruchomości.
- Sprawy rodzinne i majątkowe
Osoby pozostające w związku małżeńskim lub planujące ślub często odwiedzają notariusza, aby uregulować swoje sprawy finansowe:
- Intercyza (umowa majątkowa małżeńska – ustanowienie rozdzielności majątkowej).
- Podział majątku (po rozwodzie lub w trakcie trwania związku małżeńskiego).
- Pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych.
- Sprawy spółek i przedsiębiorców
Notariusz jest wymagany przy zakładaniu i obsłudze niektórych spółek prawa handlowego, m. in.:
- Umowa spółki komandytowej lub akcyjnej,
- Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) – gdy wspólnicy chcą dostosować zapisy do indywidualnych potrzeb, wnieść wkłady niepieniężne (tzw. aporty) lub uniknąć sztywnych ograniczeń wzorca umowy,
- Zmiany w umowach spółek oraz protokoły ze zgromadzeń lub zebrań wspólników.
- Poświadczenia – gdy wystarczy pieczęć notariusza
Czasami prawo nie wymaga sporządzania aktu notarialnego, a jedynie potwierdzenia dokumentu. Notariusz poświadcza:
- własnoręczność podpisu,
- zgodność odpisu/kopii z oryginałem,
- datę pewną (potwierdzenie, że dokument istniał w danym dniu).
Podsumowanie – dlaczego warto skorzystać z pomocy notariusza?
Udział notariusza to gwarancja bezpieczeństwa. Notariusz jest bezstronny, co oznacza, że dba o prawa i interesy obu stron transakcji oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne. Notariusz to nie tylko obowiązek, to przede wszystkim pewność. Dokumenty sporządzone w kancelarii mają charakter dokumentu urzędowego. Oznacza to, że w razie jakiegokolwiek sporu, ich treść jest niezwykle trudna do zakwestionowania.
Paulina Krynicka
Notariusz
Treści artykułów zamieszczonych na stronie internetowej nie stanowi interpretacji prawnej, porady prawnej, ani opinii prawnej. Materiały mają charakter jedynie informacyjny. Kancelaria nie ponosi żadnej odpowiedzialności za skutki działań podjętych w oparciu o zamieszczone na stronie informacje, ani też za ewentualne braki, nieścisłości lub pomyłki w zamieszczonych materiałach.